Trang chủ Cảm Hứng Tiếng chim hót trong bụi mần gai: tình yêu cấm kị

Tiếng chim hót trong bụi mần gai: tình yêu cấm kị

440
0
Chia sẻ

Có người nói “sống là nghệ thuật”. Mỗi người đều là một nghệ sĩ tài ba bước trên sợi dây lơ lửng giữa không trung, ta không biết cơn gió nào, vào lúc nào và như thế nào sẽ làm chao đảo sợi dây ấy. Trước những biến cố, sự ngờ vực vào cuộc sống, vào bản thân, con người cần một điểm tựa vững chắc. Từ đó, tôn giáo ra đời, nhanh chóng cắm rễ vào hệ tư tưởng loài người và đi vào đời sống tinh thần như một biểu tượng linh thiêng, toàn mỹ. Trong Thiên Chúa giáo, tính biểu tượng càng hiển lộ rõ: nếu hình ảnh Chúa Giê-su là Đấng Cứu Độ thì lời Chúa răn dạy là đại tự sự cho các luật định về đạo đức. Ấy thế mà cá biệt vẫn có những kẻ “tội đồ” trong văn chương dám đi ngược lại những luật định ấy, và Collen McCullough là một trong số đó. Cuốn tiểu thuyết kiệt tác của bà, Tiếng chim hót trong bụi mận gai đã dám vượt thoát khỏi các quy chuẩn thông thường để cất lên khúc ca diễm lệ mà bi ai về cuộc chiến giữa người phụ nữ và nhà thờ để giành lấy tình yêu của cuộc đời nàng. Bằng ngòi bút tài hoa, McCullough đã tạo nên một tác phẩm có sức lay động, để lại bao dư âm vang bóng và mở ra khía cạnh mới của vấn đề trái chiều: sự độc tôn của Thiên chúa giáo.

Tiếng chim hót trong bụi mận gai là một trong những tác phẩm kinh điển của văn học thể giới thuộc thể loại tiểu thuyết lịch sử gia đình. Colleen McCullough tuy là một nhân viên y tế nhưng bằng vốn sống phong phú đã thai nghén suốt bốn năm trời để cho ra đời một tuyệt tác. Tác phẩm kể về mối tình bị cấm đoán giữa nàng Meggie xinh đẹp và cha Ralph tài giỏi. Meggie như bao người con gái khác, “Nàng cần và mong muốn một điều hết sức bình thường: có chồng, con, nhà riêng và một người nào đó để nàng yêu!” còn cha Ralph lại là người của Chúa với tương lai rộng mở ở nhà thờ La Mã, ông phải từ bỏ tình yêu để phụng sự lí tưởng. Ban đầu, Ralph chọn danh vọng nhưng rồi ông đành đầu hàng trước con tim và tình cảm mãnh liệt của Meggie. Sau một đêm nồng nàn, kết quả của mối tình sai trái này là đứa bé trai (Dane) để nối dõi và thằng bé chính là điều mà nàng giành lại được từ nhà thờ. Thế nhưng, không ngờ sau này Dane lại lựa chọn trở thành một linh mục và trong lần cứu người chết đuối chàng đã trở về với Chúa. Còn Ralph tuy thừa nhận tình yêu với nàng nhưng vẫn phụng sự ở nhà thờ đến cuối đời. Tình yêu của Meggie dẫu được đáp lại đó nhưng cả hai người đàn ông của nàng đều bị Chúa lấy đi. Cái sót lại, sau tất cả, chỉ còn là câu hỏi day dứt, đầy ám ảnh: Trong cuộc chiến này, người thắng là Meggie hay Chúa Trời?

Qua những đoạn độc thoại nội tâm khi dằn vặt nhớ nhung cha Ralph, Meggie buộc tội Chúa trời: “Ôi lạy Chúa, lạy Chúa lòng lành! Không Chúa chẳng lành hiền chút nào! Chúa trời đã cho ta cái gì? Chúa đã lấy mất Ralph của ta, có thế thôi.” Trong thời kì của Meggie, Thiên Chúa giáo chiếm vị trí độc tôn. Mọi người đều tôn thờ Chúa, từ hành động, suy nghĩ đến lí tưởng.

Và các cha xứ chính là người dẫn dắt con chiên trong cuộc lữ hành về quê trời, mang sứ mệnh thiêng liêng. Họ phải từ bỏ đời sống riêng tư để tận hiến với Chúa, điều mà Meggie cực kì lên án: “Nhà thờ đòi hỏi ông dâng hiến toàn bộ con người ông, không chừa lại chút gì, đòi hỏi ngay cả cái mà nó không cần – giới tính đàn ông của ông. Nhà thờ thiêng liêng đòi hỏi cái đó phải hi sinh cho nó, bằng cách đó nó khẳng định quyền lực tuyệt đối với kẻ tôi tớ của mình và tiêu diệt ông ta, xóa bỏ ông ta ra khỏi cuộc sống vì khi ông ta ngừng thở không có ai nối dõi. “

Thế nhưng, đến một ngày, người linh mục nhận ra sự hi sinh nhà thời đòi hỏi ở họ là vô ích, hoàn toàn vô nghĩa. Linh mục cũng là người và là người thì sẽ yêu. Phải từ bỏ bản năng của loài người để trung thành tuyệt đối cho nhà thờ, liệu đó có phải là điều mà Chúa giao phó? Cha Ralph được sinh ra để phụng sự Người, ông hội tụ đủ tính chất thiên bẩm và đức tin cao cả nhưng rồi một ngày ông nhận ra mình không phải là thánh thần mà là một con người và thành thực với trái tim bị đè nén bấy lâu: “Điều này cha ít muốn thú nhận với mình nhất – chính nó lấp cái chỗ trống trong đời cha mà Chúa không lấp đầy được, vì nó là sinh vật biết yêu, có khả năng đem sự đầm ấm đáp lại sự đầm ấm.” Như Ralph, những người phải từ bỏ bản thân mình liệu sẽ có ngày nhận ra và dám trái lại những điều mà nhà thờ răn dạy?

Nhà thờ coi dục là một trong bảy nguồn khởi đầu tội lỗi của con người (ngạo mạn, tham lam, dâm dục, phẫn nộ, phàm ăn, đố kỵ, lười biếng). Nhưng tại sao tạo hóa lại sinh ra các loài có đủ đực và cái? Đàn bà và đàn ông? Bởi vì duy trì nòi giống là sứ mệnh thiêng liêng của mỗi giống loài. Nếu cấm cản một người được thực hiện thiên chức ấy và đòi hỏi đè nén những nhu cầu hay quyền lợi cơ bản của con người là phá vỡ mắc xích quan trọng trong bộ máy con người khổng lồ của vũ trụ.

Mọi quy định đều do con người đặt ra, cái nào là đúng và cái nào là sai? Mọi sự vật sự việc đều mang tính chất tương đối. Đa số là đúng, thiểu số là sai vậy cái đúng cũng chưa hẳn mà cái sai cũng chưa vẹn. Sự cấm cản của nhà thờ bị nàng Meggie phá vỡ như phát súng mở đầu cho luồng tư tưởng mới. Người ta tự hỏi liệu có thể vẫn phụng sự Chúa mà vẫn được sống trọn vẹn với bản ngã của chính mình?

Ngày nay, khi tính phi ngã của nhân loại trỗi dậy, nó dần len lỏi vào hệ tư tưởng đã cắm rễ quá chặt từ thuở hồng hoang và thay thế bằng tư tưởng Người hơn, tức là đề cao những tình cảm con con, giản dị. Việc các cha xứ cởi áo linh mục để về với đời sống hôn nhân không còn là chuyện hiếm. Ngày 25/1/2015 ở giáo xứ Borgo San Dalmazzo, miền Bắc Italy, cha Cavallo bất ngờ đưa ra tuyên bố: “Hỡi các con, ta rời bỏ các con để trở thành một người cha. Ta phải rời bỏ đời tu hành với một chút tiếc nuối, bởi thật tiếc, việc vừa là linh mục vừa là một người cha vẫn còn là điều cấm kị trong nhà thờ”. Hay những người phụ nữ giống như Meggie, yêu một tình yêu cấm kị nhưng họ sẵn sàng đứng lên đấu tranh cho quyền tự do yêu đương của mình. Theo báo Thể thao & Văn hóa một nhóm 26 phụ nữ Italy đã viết thư gửi Giáo hoàng Francis I để bày tỏ ý nguyện được nghe ngài lên tiếng về vấn đề này: “Chúng tôi yêu những người đàn ông ấy, và rất nhiều lần không thể nào yêu nhau như bình thường được…Cả chúng tôi và các cha xứ đều đau khổ. Chúng tôi vẫn muốn họ tiếp tục phụng sự cộng đồng, nhưng cũng muốn họ là những người đàn ông của đời mình. Điều đau khổ hơn cả, là chúng tôi phải yêu họ một cách vụng trộm”.

Như vậy, phải chăng những lời tiên liệu của Meggie sẽ trở thành sự thật? Nếu như thật sự có một ngày nàng và cha Ralph có thể sống và yêu mà không chịu sự ngăn cản của một lề luật tôn giáo nào nữa?

Tài ba làm sao khi Colleen McCullough đã sáng tạo ra nàng Meggie và cha Ralph dũng cảm sống và yêu hết mình từ những năm 70 của thế kỉ trước vượt trên rào cản đạo đức xã hội. Ralph quanh quẩn với tình yêu bị chi phối bởi những điều vô hình, đuổi theo một “thánh giá rỗng” cả đời. Còn Meggie, sẵn sàng đấu tranh với những hạn định của xã hội và ôm mãi một mối tình xa vời, không tài nào với tới. Dù đau đớn, đấu tranh giằng xé trong những thước đo đạo đức (đã ăn sâu tiềm thức) và bản năng ái tình, họ vẫn nguyện đắm vào tình yêu ấy, một tình yêu duy nhất cả cuộc đời. Để rồi vùng vẫy khắc khoải, để rồi trổ những vết sẹo đẹp đẽ khiến thượng đế trên thiên đường cùng phải trầm trồ. Tình yêu cấm kỵ, bản năng chân thực và đầy rạo rực của Meggie với cha Ralph chỉ có thể được miêu tả bằng bốn chữ “nỗi đau tuyệt vời” – điều vĩ đại phải trả giá bằng cả cuộc đời, như chính tiếng hót tuyệt mĩ của loài chim vô danh trong truyền thuyết ban xưa.

“Có một truyền thuyết kể về con chim chỉ hót một lần trong đời nhưng hót hay nhất thế gian. Có lần nó rời tổ bay đi tìm bụi mận gai và tìm cho bằng được mới thôi. Giữa đám cành gai góc, nó cất tiếng hót bài ca của mình và lao ngực vào chiếc gai dài nhất, nhọn nhất. Vượt lên trên nỗi đau khôn tả, nó vừa hót vừa lịm dần đi, và tiếng ca hân hoan ấy đáng cho cả sơn ca và họa mi phải ghen tị. Bài ca duy nhất, có một không hai, bài ca phải đổi bằng tính mạng mới có được. Nhưng cả thế gian lặng đi lắng nghe, và chính thượng đế trên thiên đình cũng mỉm cười. Bởi vì tất cả những gì tốt đẹp nhất chỉ có thể có được khi ta chịu trả giá bằng nỗi đau khổ vĩ đại… ”

Chu Hạ

Bình luận facebook